Het jaar 2024 heeft de kaarten opnieuw verdeeld in de technologiesector, minder door de opkomst van radicaal nieuwe concepten dan door de snelle rijping van al bestaande technologieën. Generatieve kunstmatige intelligentie, Europese regelgeving, energiebeperkingen van datacenters: de hightech trends van 2024 zijn zowel te zien in consumentproducten als in wetgevingsteksten en elektriciteitsverbruikrapporten.
Generatieve AI in 2024: van prototype naar productie-infrastructuur
Taalmodellen hebben een niveau van integratie in professionele tools bereikt. Waar 2023 nog veel geïsoleerde experimenten zag, hebben bedrijven in 2024 generatieve AI uitgerold in volledige werkprocessen: geautomatiseerde verslaglegging, sortering van supporttickets, generatie van marketingvisuals.
Deze opschaling heeft een beperking blootgelegd die vaak door productaankondigingen wordt verhuld: het elektriciteitsverbruik van datacenters explodeert. Het Internationaal Energieagentschap schat dat ze in 2024 wereldwijd ongeveer 415 TWh elektriciteit hebben verbruikt, en verwacht een significante stijging tegen 2030, vooral gedreven door AI. Het aansluiten van nieuwe datacenters op het elektriciteitsnet wordt een bottleneck die net zo bepalend is als de kracht van chips.
De techtrends van 2024 worden gevolgd en geanalyseerd op gespecialiseerde media zoals techmeup.fr, die deze evoluties continu in de gaten houdt.
EU AI Act: het regelgevingskader dat de spelregels verandert voor AI-technologieën
De Europese verordening inzake kunstmatige intelligentie, de AI Act, is ingegaan op 1 augustus 2024. Het bijzondere eraan: de verplichtingen zijn geleidelijk, niet onmiddellijk. De verboden op systemen met onaanvaardbaar risico zijn de eerste die van toepassing zijn, terwijl de eisen voor algemene gebruiksmodellen of systemen met hoog risico volgen met verschillende deadlines, verspreid over meerdere maanden.
Voor bedrijven die AI-tools ontwikkelen of gebruiken, betekent deze geleidelijkheid een tijdschema voor technische conformiteit. Concreet betekent dit het documenteren van trainingsdatasets, het beoordelen van risico’s op vooringenomenheid en het opzetten van menselijke supervisie voor systemen die als hoog risico zijn geclassificeerd.
De AI Act geldt ook voor leveranciers buiten de Europese Unie zodra hun systemen op de interne markt worden gebruikt. Dit is een sterk signaal voor de wereldwijde digitale sector, ook al zal de volledige toepassing nog enkele jaren duren.
Recht op reparatie: de Europese richtlijn die alle hightech apparaten raakt
De richtlijn (EU) 2024/1799 over het recht op reparatie werd in 2024 aangenomen en gepubliceerd in het Publicatieblad op 12 juli. De lidstaten hebben tot de zomer van 2026 de tijd om deze in hun nationale wetgeving om te zetten.
Het principe: fabrikanten verplichten om reparatie van hun producten aan te bieden gedurende een redelijke periode na aankoop, door reserveonderdelen en technische documentatie beschikbaar te stellen. Dit betreft direct smartphones, laptops, tablets en verbonden huishoudelijke apparaten.
De gevolgen voor de consument gaan verder dan alleen het repareren:
- Fabrikanten moeten reserveonderdelen aanbieden tegen een redelijke prijs, wat de huidige prijsstrategieën zou kunnen veranderen, waarbij het vervangen van een scherm soms evenveel kost als een nieuw apparaat.
- De reparatiedocumentatie moet toegankelijk zijn voor onafhankelijke reparateurs, niet alleen voor erkende netwerken.
- Ontwerppraktijken die reparatie opzettelijk moeilijk maken (gelaste componenten, eigen schroeven) zullen strenger worden gereguleerd.
Deze richtlijn markeert een keerpunt voor de duurzaamheid van technologische producten, een aspect dat nog steeds marginaal is in de discussies over hightech trends, die vaak gericht zijn op prestaties en nieuwheid.
Augmented reality en 5G-connectiviteit: concrete toepassingen in 2024
Augmented reality heeft aan rijpheid gewonnen dankzij de combinatie van twee factoren: nauwkeurigere ingebouwde sensoren en een netwerkbandbreedte die voldoende is om gegevens in realtime te verwerken. De 5G-dekking, die nu breed is uitgerold in stedelijke gebieden, heeft het mogelijk gemaakt dat professionele toepassingen van de experimentele fase naar regulier gebruik zijn gegaan.
In de industrie maakt onderhoud met augmented reality het voor technici mogelijk om instructies te visualiseren die bovenop fysieke apparatuur worden weergegeven. In de geneeskunde worden klinische proeven uitgevoerd met AR om chirurgische handelingen met een verhoogde precisie te begeleiden.
Het grote publiek heeft vooral functies van AR gezien die van nature zijn geïntegreerd in online winkeltoepassingen: virtueel passen van brillen, visualisatie van meubels in een kamer, preview van schilderwerk. Deze toepassingen, die lange tijd anekdotisch waren, bereiken een niveau van soepelheid dat ze echt nuttig maakt.
Elektriciteitsverbruik van datacenters: de keerzijde van de technologische trends van 2024
De opkomst van generatieve AI en de toename van cloudservices hebben de energie-infrastructuur centraal gesteld in de zorgen. De beschikbaarheid van elektriciteit bepaalt nu de snelheid van de digitale expansie, net zozeer als de algoritmische vooruitgang.
Verschillende regio’s in de wereld worden geconfronteerd met spanningen bij het aansluiten van nieuwe datacenters op het netwerk. De vraag naar elektriciteit in verband met datacenters, geschat op ongeveer 415 TWh in 2024 door het Internationaal Energieagentschap, zal naar verwachting sterk blijven groeien, gedreven door de training en inferentie van AI-modellen.
Deze constatering drijft een deel van de sector om alternatieve wegen te verkennen:
- De vestiging van datacenters nabij hernieuwbare energiebronnen om transportverliezen te verminderen.
- De ontwikkeling van gespecialiseerde chips, die minder energie verbruiken dan algemene GPU’s voor bepaalde inferentietaken.
- Het terugwinnen van restwarmte van servers om stadsverwarmingsnetwerken van energie te voorzien.
De hightech trends van 2024 beperken zich niet tot de producten die tijdens keynotes op het podium worden aangekondigd. De AI Act legt een bindende regelgevingstijdlijn op, de richtlijn over het recht op reparatie verandert het ontwerp van apparaten zelf, en de energievraag stelt een fysieke limiet aan de groei van digitale diensten. Deze drie dimensies, juridisch, ecologisch en materieel, zullen net zo zwaar wegen als software-innovatie op het technologische pad van de komende jaren.
